I - Toegangscontrole

Door wie word ik gecontroleerd wanneer ik een voor het publiek toegankelijke plaats betreed (winkelgalerijen, bioscopen, ondernemingen, openbare gebouwen, fabrieken,…)?

Wanneer u bepaalde plaatsen betreedt, kunt u aan de toegang van deze plaatsen gecontroleerd worden door een bewakingsagent die zich ervan moet vergewissen dat geen enkel gevaarlijk voorwerp of geen enkel wapen, dat de veiligheid van de aanwezige personen of een veilige uitbating in het gedrang kan brengen wordt binnengebracht. Elke toegangscontrole met een ander doel is verboden (voor  café, bar, discotheek, feest, bal... of u festivals of concerten bezoekt of naar folkloristische optochten kijkt,…- zie fiche I.2.A. Bewaking - Thema : toegangscontrole – uitgaansmilieu en evenementen).

Het is belangrijk hieraan uw medewerking te verlenen.  Op die manier kan deze controle snel verlopen waardoor er zo weinig mogelijk ongemakken zijn voor u en de andere gebruikers.  U heeft evenwel de mogelijkheid om deze controle te weigeren.  In dat geval kan de agent u er niet toe dwingen, maar hij kan u wel de toegang tot de plaats ontzeggen.

Links naar Vigilegis : artikelen 2, 16° (definitie publiek toegankelijke plaats) –  3, 13° (toezicht op en de controle van personen) – 102 tot 104 (toegangscontrole).  

---

Links naar FAQ Bewaking :

A.1. Welke bevoegdheden heeft een bewakingsagent?

A.2. Moet de burgemeester zijn toelating geven opdat bewakingsagenten een oppervlakkige betasting van de kledij mogen uitvoeren aan de toegang?

1
I - Toegangscontrole

II - Visuele controle en oppervlakkige betasting

Waaruit kan de controle bestaan waaraan ik kan worden onderworpen wanneer ik een voor het publiek toegankelijke plaats (winkelgalerijen, bioscopen, ondernemingen, openbare gebouwen,…) betreed die bewaakt wordt door  een bewakingsagent?

Visuele controle

Op de eerste plaats kan het enkel om een visuele controle van een persoon gaan, om zich ervan te vergewissen dat deze persoon geen wapen of gevaarlijk voorwerp vasthoudt of bijvoorbeeld in zijn riem draagt. Elke toegangscontrole met een ander doel is verboden (bijv.: controleren of de persoon niet zijn eigen eten of drank meebrengt). Deze visuele controle kan ook betrekking hebben op de inhoud van de handbagage die door de persoon op verzoek van de agent vrijwillig zal worden geopend. Hij zal eenvoudigweg een kijkje kunnen nemen in de handbagage, zonder er zijn handen in te stoppen. Tijdens deze visuele controle mag de bewakingsagent de persoon dus niet aanraken en mag hij zijn handen ook niet in de handbagage stoppen om naar een voorwerp te zoeken. Daarom mag deze controle, enkel in het kader van de visuele controle, ook  door een agent die niet tot het hetzelfde geslacht van de gecontroleerde persoon behoort uitgevoerd worden. Om deze visuele controle uit te voeren, kan de bewakingsagent hiervoor een draagbare scanner metaaldetector gebruiken.

Oppervlakkige betasting van de kleren

In de tweede plaats kan deze visuele controle gepaard gaan met een oppervlakkige betasting van de kleren. In dit geval zal de agent de rand (buitenkant) van de kleren betasten, om zich ervan te vergewissen dat de persoon geen gevaarlijk voorwerp of geen wapen verbergt. Hij mag zijn handen in geen geval in de zakken van de persoon stoppen. Indien hij de aanwezigheid van een  als ongebruikelijk beschouwd voorwerp, dat bijvoorbeeld ongewoon groot is of een ongewone vorm heeft, vaststelt, moet hij aan de persoon vragen om het voorwerp in kwestie aan hem te tonen.  Hij mag het voorwerp niet rechtstreeks nemen.  De agent die deze oppervlakkige betasting uitvoert, moet van hetzelfde geslacht als de gecontroleerde persoon zijn.

Deze controles kunnen enkel worden uitgevoerd indien de persoon zich vrijwillig aan deze controle onderwerpt. Indien de persoon zich niet aan de controle wenst te onderwerpen zal de toegang hem eenvoudigweg geweigerd kunnen worden. De agent kan hem niet verplichten of dwingen om zich aan de controle te onderwerpen.

Het is voortaan mogelijk om toegangscontroles systematisch uit te voeren.

Volledigheidshalve kan een bewakingsagent eveneens een visuele controle uitvoeren van een voertuig dat toegang wenst te krijgen tot een NIET publiek toegankelijke plaats. Dit betekent dat de bewakingsagent door de ramen mag kijken en ook mag vragen dat de bestuurder de koffer opent zodat de agent, zonder zelf de inhoud van de koffer aan te raken, kan zien of er wapens of gevaarlijke voorwerpen aanwezig zijn.

Bij ontdekking van een wapen moet de bewakingsagent onmiddellijk de politiediensten verwittigen. 

Bij ontdekking van een wapen dat als gevaarlijk wordt beschouwd, in functie van de plaats waar het zou worden binnengebracht, kan de agent het goed eventueel - op vrijwillige basis - bewaren en aan de betrokkene teruggeven wanneer hij de plaats zal verlaten (deze bepaling is evenwel niet bij wet bepaald en hangt af van de materiële mogelijkheid - locker, al dan niet gratis, ... - voor de agent en van de beslissing van de opdrachtgever en van de leidinggevende), of de persoon zal het goed in zijn voertuig of in zijn woning moeten achterlaten, of hij zal er vrijwillig afstand van moeten doen.  Men dient dus vooruitziend te zijn en inlichtingen in te winnen vooraleer men naar een (eventuele) bewaakte plaats gaat.  

Links naar Vigilegis : artikelen 2, 16° (definitie publiek toegankelijke plaats) –  3, 13° (toezicht op en de controle van personen) – 102 tot 104 (toegangscontrole).  

---

Links naar FAQ Bewaking :

A.1. Welke bevoegdheden heeft een bewakingsagent?

A.2. Moet de burgemeester zijn toelating geven opdat bewakingsagenten een oppervlakkige betasting van de kledij mogen uitvoeren aan de toegang?

1
II - Visuele controle en oppervlakkige betasting

III - De gemachtigde bewakingsagent

Hoe kan ik weten of ik te maken heb met een gemachtigde bewakingsagent die zijn activiteiten aan de toegang van een voor het publiek toegankelijke plaats uitoefent?

Wanneer hij in om het even welke plaats die toegankelijk is voor het publiek werkt moet een bewakingsagent zijn identificatiekaart voor bewakingsagenten duidelijk leesbaar  dragen, evenals zijn uniform dragen (waarop het Vigilis-embleem is aangebracht):

Vigilis

Het feit dat de agent deze identificatiekaart draagt, bewijst dat hij gescreend werd door de FOD Binnenlandse Zaken en over de technische en professionele kwaliteiten beschikt om als bewakingsagent te werken:

carte d'identification gardiennage

Deze identificatiekaart dient op eenvoudig verzoek van elke burger getoond te worden.

Links naar Vigilegis : artikelen 80 (identificatiekaart leesbaar dragen) – 95 (uniform dragen). 

---

Links naar FAQ Bewaking :

B.1. Hoe kan ik een bewakingsagent herkennen?

1
III - De gemachtigde bewakingsagent

IV - De toegang ontzeggen

In welke gevallen kan mij de toegang tot een plaats ontzegd worden?

Bewakingsagenten kunnen de toegang ontzeggen aan personen die:

  1. zich niet aan de toegangscontrole onderwerpen ;
  2. zonder toelating NIET voor publiek toegankelijke plaatsen proberen te betreden;
  3. niet over het vereiste toegangsdocument beschikken;
  4. het goede verloop van het evenement kunnen verstoren (bijv.: een duidelijk dronken persoon of persoon onder invloed van verdovende middelen)  ;
  5. de veiligheid van de aanwezigen of een veilige uitbating in het gedrang kunnen brengen.

Indien een persoon aan wie de toegang is ontzegd toch probeert binnen te geraken, verwittigen de bewakingsagenten er hem van dat hem de toegang zal verhinderd worden. 

Indien de betrokken persoon de toegangsweigering blijft negeren, kunnen de bewakingsagenten hem, zonder gebruik te maken van geweld of dwang, de toegang tot de plaats verhinderen.

Als een persoon weigert te gehoorzamen en een plaats betreedt waartoe hem de toegang door de bewakingsagenten werd ontzegd, kunnen deze laatste hem niet manu militari verwijderen. Zij moeten de persoon verzoeken de plaats te verlaten, en als hij weigert, hen te volgen, hebben de agenten de mogelijkheid om de politiediensten te verwittigen. Er mag geen enkele vorm van geweld of dwang worden gebruikt, alleen bij wettige verdediging.

Bewakingsagenten mogen de toegang tot een plaats niet op basis  van directe of indirecte discriminatie weigeren of verhinderen.

Links naar Vigilegis : artikelen 2, 16° (definitie publiek toegankelijke plaats) –  3, 13° (toezicht op en de controle van personen) – 105 (weigeren toegang) - 120 (verbod fooien).   

---

Links naar FAQ Bewaking :

A.1. Welke bevoegdheden heeft een bewakingsagent?

1
IV - De toegang ontzeggen

V - Identiteitscontrole

In welke gevallen kan een identiteitscontrole aan de toegang van een plaats door een bewakingsagent uitgevoerd worden?

Een identiteitscontrole door een bewakingsagent kan enkel aan de toegang van een kansspelinrichting of van een NIET voor publiek toegankelijke plaats uitgevoerd worden. 

In deze gevallen kan de controle van het identiteitsdocument slechts gebeuren gedurende de tijd die nodig is voor de identiteitscontrole.  Geen enkele kopie van de identiteitskaart, maar ook geen enkele intrekking of bewaring van de kaart is toegelaten, zelfs met het oog op het afleveren van een toegangsbadge gedurende de tijd dat de bezoeker/werknemer toegang heeft tot de plaats.

Wanneer er sprake is van een al dan niet voor het publiek toegankelijke plaats, dient er een concreet voorbeeld te worden gegeven. Bijvoorbeeld, de inkomhal van een gemeentebestuur, een bioscoopcomplex, een winkelgalerij of een museum zijn voor het publiek toegankelijke plaatsen. Aan de binnenkant van deze plaatsen zijn er evenwel ook delen van plaatsen die niet voor het publiek toegankelijk zijn:  personeelslokalen, bureau van de directeur, bergplaats voor kunstwerken, loskades voor goederen, projectiezaal, loges,... Wanneer een persoon in een museum of bioscoopcomplex van een voor het publiek toegankelijk gedeelte naar een niet voor het publiek toegankelijk gedeelte gaat, kan hij het voorwerp uitmaken van een identiteitscontrole door een bewakingsagent. Men dient te onthouden dat het niet is omdat een plaats bestemd is om voor het publiek toegankelijk te zijn, dat alle plaatsen, ruimtes, zones, ... die deze plaats vormen, voor het publiek toegankelijk zijn.

Links naar Vigilegis : artikelen 2, 16° (definitie publiek toegankelijke plaats) –  3, 13° (toezicht op en de controle van personen) – 106 (identiteitscontrole).   

---

Links naar FAQ Bewaking :

A.1. Welke bevoegdheden heeft een bewakingsagent?

1
V - Identiteitscontrole

VI - De verboden acties

Zijn de personen die deze controleactiviteiten aan de toegang van een plaats uitoefenen aan verboden onderworpen?

De vier belangrijkste verboden in het kader van de activiteit van de controle van personen aan de toegang van een publiek toegankelijke plaats zijn:

  1. Verbod om een wapen te dragen en verbod op de aanwezigheid van wapens op de bewaakte plaats of in het voertuig van de bewakingsagent;
  2. Verbod om een fooi te vragen of te ontvangen;
  3. Verbod om een beroep te doen op geweld en dwang;
  4. Verbod om de toegang op basis van om het even welke discriminatie te ontzeggen.

Links naar Vigilegis : artikelen 2, 16° (definitie publiek toegankelijke plaats) –  3, 13° (toezicht op en de controle van personen) – 98 (verbod dwang en geweld) – 101 (wapen dragen)  – 105 (weigeren toegang uitmaken) – 110 tot en met 114 (mogelijkheid van vatting bij het plegen van feiten die een wanbedrijf/misdaad) - 120 (verbod fooien).

---

Links naar FAQ Bewaking :

A.1. Welke bevoegdheden heeft een bewakingsagent?

1
VI - De verboden acties

VII - Situationele bevoegdheden

Op welke specifieke plaatsen kunnen de bewakingsagenten gebruik maken van situationele bevoegdheden?  Welke zijn deze situationele bevoegdheden?

Wanneer u bepaalde in de wet opgesomde plaatsen betreedt, met name de luchthavens (zie ook de fiche  I.2. C. Bewaking - Thema: toegangscontrole – op de luchthaven), internationale stations, nucleaire sites, militaire domeinen, door de Koning vastgestelde internationale instellingen of ambassades, ISPS-havenfaciliteiten en SEVESO-inrichtingen, plaatsen waar wapens, explosieven, nucleaire materialen,...zijn opgeslagen of specifiek door de Koning bedoelde plaatsen, kunt u worden onderworpen aan een toegangscontrole en verscherpte (uitgangs) controle.

Het betreft plaatsen die permanent aan een bijzonder veiligheidsrisico onderhevig zijn of plaatsen die, ingevolge een externe oorzaak, tijdelijk aan een bijzondere dreiging onderhevig zijn. 

Naast de controlebevoegdheden die gedetailleerd worden beschreven in de punten II, IV en V van dit thema, heeft de wetgever specifieke regels vastgelegd om de erkende situationele bevoegdheden te schetsen, zij kunnen uitvoeren :

1. In luchthavens, internationale stations, op nucleaire sites, militaire domeinen, in de door de Koning bepaalde internationale instellingen en ambassades, in ISPS-havenfaciliteiten en in de SEVESO-inrichtingen, aan de toegang:

  • de doorzoeking van de bagage (door een agent die ook van een ander geslacht kan zijn dan de gecontroleerde persoon), terwijl de oppervlakkige betasting die op deze plaatsen wordt uitgevoerd, uitsluitend op een persoon van hetzelfde geslacht toegelaten is;
  • de controle en het doorzoeken van de voertuigen die een plaats of deel ervan binnen rijden die NIET voor het publiek toegankelijk is, met inbegrip van de bestuurderscabine;

2. Op plaatsen waar wapens, explosieven, nucleaire materialen of bepaalde vastgestelde goederen worden opgeslagen, en door de Koning vastgestelde plaatsen of situaties: 

  • aan de toegang, de doorzoeking van de bagage (door een agent die ook van een ander geslacht kan zijn dan de gecontroleerde persoon) terwijl de oppervlakkige betasting die op deze plaatsen wordt uitgevoerd, uitsluitend op een persoon van hetzelfde geslacht toegelaten is, en de controle en het doorzoeken van de voertuigen die een plaats of deel ervan binnen rijden die NIET voor het publiek toegankelijk is, met inbegrip van de bestuurderscabine;
  • aan de binnenkant, het gebruik van mobiele camera's voor de plaatsen of delen van plaatsen die NIET voor het publiek toegankelijk zijn, overeenkomstig de camerawet (zie de fiche I.9. Bewaking - Thema: bewakingscamera's:  gebruik, verplichtingen en verboden (wetten camera's - private en bijzondere veiligheid - politieambt)) 
  • aan de uitgang, systematisch doorzoeken van de handbagage (door een agent die ook van een ander geslacht kan zijn dan de gecontroleerde persoon), oppervlakkige betasting van de kledij (agent van hetzelfde geslacht dan gecontroleerde persoon) en controle van en in voertuigen, met inbegrip van de bestuurderscabine;

3. Voor de nucleaire sites en ISPS-havenfaciliteiten: het onderzoeken, door detectiemiddelen van de eventuele aanwezigheid van niet-gemachtigde personen in of in de buurt van de voertuigen. Bij opsporing van deze personen verwittigt de bewakingsagent onmiddellijk de politie en mag hij het voertuig niet betreden.

Tot slot mag de bewakingsagent op militaire domeinen en door de Koning vastgestelde internationale instellingen of ambassades wapens dragen (steeds rekening houdend met het principe van subsidiariteit), zelfs wanneer hij de activiteit van persoonscontrole uitvoert aan de toegang of de uitgang, of roerende of onroerende goederen doorzoeken (sweeping) die aanwezig zijn op de site die hij bewaakt.

Deze bijzondere bevoegdheden mogen enkel uitgevoerd worden indien ze aan de toegang van de voornoemde plaatsen, of de betrokken zone, zelfs niet publiek toegankelijk, aangekondigd worden met de vermelding «Situationele bevoegdheden – versterkt toezicht» en dit pictogram: 

pictogramme gardiennage

Links naar Vigilegis : artikelen 2, 16° (definitie publiek toegankelijke plaats) - 3, 13° (toezicht op en controle van personen) – 102 tot 104 (controle aan de toegang) - 140-141 (situationele bevoegdheden) - 145 (pictogram aan de toegang).

---

Links naar FAQ Bewaking :

A.1. Welke bevoegdheden heeft een bewakingsagent?

1
VII - Situationele bevoegdheden