1 - Uitgangscontrole aan een winkel

Door wie kan ik aan een uitgangscontrole worden onderworpen wanneer ik een winkel verlaat ? Welke voorwaarden moeten worden nageleefd?  

- Wanneer u op het punt staat een winkel of een winkelruimte (bijvoorbeeld een supermarkt) te verlaten is het mogelijk dat u aan de uitgang gecontroleerd wordt door een bewakingsagent. 

Wat dit betreft is de wetgeving duidelijk: enkel een bewakingsagent, gespecialiseerd als winkelinspecteur, kan deze activiteit uitoefenen. Bijgevolg mag een caissière u volgens de wet niet vragen om uw handbagage te openen, zodat ze kan kijken of u er geen gestolen goed in verborgen heeft, of om een andere reden.

- De winkelinspectie is de bewakingsactiviteit waarbij de bewakingsagent in winkelruimtes toezicht uitoefent op het gedrag van klanten teneinde diefstallen te voorkomen of vast te stellen.

- Deze controle kan enkel onder precieze voorwaarden uitgeoefend worden :

  • De controle moet aan de toegangen van de winkel worden aangekondigd met de vermelding « Uitgangscontrole mogelijk » en dit pictogram :

Pictogram bewaking

  • de verdachte klant moet de plaats van betaling voorbijgegaan zijn zonder bepaalde goederen die hij bij zich heeft te hebben betaald.

- Dit soort controle mag niet op de openbare weg plaatsvinden.

Samengevat

  • Een controle aan de uitgang van een winkel kan enkel worden uitgevoerd door een gemachtigde bewakingsagent (winkelinspecteur) die voor een vergunde bewakingsonderneming of vergunde interne bewakingsdienst werkt.
  • De controle moet aan de toegang worden aangekondigd.
  • De klant wordt ervan verdacht de plaats van betaling te zijn voorbijgegaan zonder te betalen.

Links naar Vigilegis : artikelen 2, 10° (definitie winkelinspectie) – 115 (toegestane activiteiten op de openbare weg) – 124 (voorwaarden uitgangscontrole).

---

Links naar FAQ Bewaking :

A.1. Welke bevoegdheden heeft een bewakingsagent?

1
1 - Uitgangscontrole aan een winkel

2 - Te respecteren voorwaarden tijdens de controle

Waaruit bestaat de controle waaraan ik kan worden onderworpen wanneer ik een winkel verlaat ? Welke zijn de voorwaarden ?

- De controle bestaat uitsluitend uit het nazicht van de goederen die vrijwillig worden voorgelegd door de persoon die aan de controle onderworpen wordt.  Het gaat om de goederen die hij bij zich heeft of in zijn handbagage draagt. In voorkomend geval worden de producten met het kasticket vergeleken.  

- De bewakingsagent (winkelinspecteur) heeft de betrokken persoon eerst geobserveerd (dit wil zeggen dat de agent op een gegeven moment gezien heeft dat de klant een voor de verkoop bestemd product verstopt heeft), of  hij gaat enkel af op het waarschuwingssignaal dat afkomstig is van een detectiedispositief aan de uitgang van de winkel. Deze verschillende elementen volstaan om de verdenking dat er mogelijk een diefstal werd gepleegd te ondersteunen. 

- Om door de agent te kunnen worden onderschept en uitgenodigd om zich aan de controle te onderwerpen moet de verdachte persoon de gebruikelijke plaats van betaling voorbijgegaan zijn.
Om dit te doen moet de volgende procedure toegepast worden 

1. Wanneer hij een klant aanspreekt, moet de agent zijn identificatiekaart op borsthoogte en duidelijk leesbaar dragen;

2. De agent moet de persoon informeren dat hij het recht heeft om :

  • de aanwezigheid van een getuige te eisen EN
  • te bekomen dat de plaats waar wordt vastgesteld dat goederen niet betaald zijn en waar eventueel een dadingsovereenkomst tot betaling van deze goederen kan worden afgesloten of waar hij in afwachting van de komst van de politie zal worden opgehouden, een lokaal is buiten het zicht van het publiek.

3. de agent kan enkel de goederen die vrijwillig worden voorgelegd door de persoon en die hij bij zich heeft wanneer hij de winkel verlaat controleren. Indien de klant deze controle weigert, kan de bewakingsagent een beroep doen op een politiedienst;

4. de agent kan aan de persoon een geldsom vragen die overeenstemt met de betaling van het gestolen goed. Deze bepaling verhindert de afsluiting van een transactieovereenkomst met de uitbater van de handelszaak niet.

- Het is verboden om klanten die een winkel verlaten systematisch te controleren.

Link naar Vigilegis : artikelen 2, 10° (definitie winkelinspectie) – 122 (dragen van identificatiekaart) - 123 (de klant informeren) – 124 (voorwaarden uitgangscontrole) – 125 (gevraagde geldsom).

---

Links naar FAQ Bewaking :

A.1. Welke bevoegdheden heeft een bewakingsagent?

1
2 - Te respecteren voorwaarden tijdens de controle

3 - De bewakingsagent identificeren

Hoe kan ik weten of ik te maken heb met een gemachtigde bewakingsagent die als winkelinspecteur werkt?

- Wanneer hij tussenbeide komt voor een persoon die van diefstal verdacht wordt, moet de winkelinspecteur zijn identificatiekaart op borsthoogte en duidelijk leesbaar dragen. Voor de observaties in de winkel dient de winkelinspecteur deze kaart evenwel niet zichtbaar te dragen. Een winkelinspecteur is eveneens niet verplicht om een uniform te dragen.

- Het feit dat de agent deze identificatiekaart draagt, bewijst dat hij gescreend werd door de FOD Binnenlandse Zaken en over de technische en professionele kwaliteiten beschikt om als bewakingsagent te werken:

carte d'identification gardiennage

Deze identificatiekaart dient op eenvoudig verzoek van elke burger getoond te worden.

Links naar Vigilegis : 122 (leesbaar dragen van de identificatiekaart)

---

Links naar FAQ Bewaking :

B.1. Hoe kan men een bewakingsagent herkennen ?

1
3 - De bewakingsagent identificeren

4 - Betrapping op heterdaad

Kan een bewakingsagent een persoon die van diefstal wordt verdacht vasthouden?

- De wet stelt bewakingsagenten (met inbegrip winkelinspecteurs) in staat om de personen die ze op heterdaad betrapt hebben bij het plegen van feiten die een misdaad of een wanbedrijf uitmaken vast te houden. Een op heterdaad ontdekt misdrijf is een misdrijf dat ontdekt wordt op het moment waarop het gepleegd wordt. Het enige doel is te verhinderen dat deze personen weglopen, om ze aan de politiediensten te overhandigen.

- Indien een persoon vastgehouden wordt, moet de bewakingsagent een zeer strikte procedure volgen. Hij moet :

  1. de politiediensten onmiddellijk verwittigen;
  2. de persoon rechtstreeks bewaken;
  3. de persoon, in de mate van het mogelijke, aan het zicht van het publiek onttrekken;
  4. de persoon in drie gevallen in vrijheid stellen: indien de politie laat weten niet te zullen komen; indien blijkt dat de persoon geen misdaad of wanbedrijf heeft gepleegd; indien de politie niet binnen twee uur na de seining ter plaatse is;
  5. een formulier met precieze gegevens aan de persoon overhandigen.

- De vastgehouden persoon mag nooit worden opgesloten of aan een plaats worden vastgemaakt.

- Ten slotte kan de agent tot een veiligheidscontrole van de vastgehouden persoon overgaan. Deze controle bestaat uit een oppervlakkige betasting van de kleding en een controle van zijn handbagage, en dit uitsluitend om wapens of gevaarlijke voorwerpen op te sporen.  In tegenstelling tot de toegangs-of uitgangscontroles worden de controles van persoonlijke goederen, in het kader van een veiligheidscontrole, ter plaatse uitgevoerd. Ze kunnen dus op andere plaatsen dan de toegangen of de uitgangen van plaatsen uitgevoerd worden, en dit ongeacht het geslacht van de betrokken personen (mogelijke controle: een man door een man en een vrouw door een vrouw). Indien de mogelijkheid zich voordoet, dient de veiligheidscontrole uiteraard wel uitgevoerd te worden door een bewakingsagent van hetzelfde geslacht als de gecontroleerde persoon.

Links naar Vigilegis : 110 (vasthouding wegens ontdekking op heterdaad) – 111 tot 113 (voorwaarden voor het vasthouden van personen) – 114 (veiligheidscontrole) - 122 (leesbaar dragen van identificatiekaart).

---

Links naar FAQ Bewaking :

A.1. Welke bevoegdheden heeft een bewakingsagent?

B.1. Hoe kan men een bewakingsagent herkennen ?

1
4 - Betrapping op heterdaad

5 - Identiteitscontrole

Kan een identiteitscontrole door een bewakingsagent aan de uitgang van een winkel of tijdens de vasthouding van een persoon worden uitgevoerd?

Een identiteitscontrole door een bewakingsagent kan enkel aan de toegang  van een kansspelinrichting of van een NIET publiek toegankelijke plaats uitgevoerd worden. Bijgevolg mag een bewakingsagent aan de uitgang van een winkel, een winkelruimte... in geen geval identiteitsdocumenten vragen, en dit zelfs indien de persoon vastgehouden wordt. De bewakingsagent kan de naam van de gecontroleerde of vastgehouden persoon vragen, maar hij kan niet eisen dat een identiteitsdocument wordt voorgelegd. Hiervoor zal er een beroep moeten worden gedaan op de politiediensten.

Links naar Vigilegis : artikelen 2, 10° (definitie winkelinspectie) – 106 (identiteitscontrole) - 110 (vasthouding wegens ontdekking op heterdaad) – 124 (voorwaarden uitgangscontrole).

---

Links naar FAQ Bewaking :

A.1. Welke bevoegdheden heeft een bewakingsagent?

1
5 - Identiteitscontrole

6 - Verboden acties

Zijn de bewakingsagenten die aan de uitgang van een winkel een controle uitvoeren aan verboden onderworpen?

- De twee belangrijkste verboden in het kader van de activiteit van de controle van personen aan de uitgang van een winkel zijn:

            1.  Verbod om een wapen te dragen;

            2.  Verbod om een beroep te doen op geweld en dwang.

Links naar Vigilegis : artikelen 2, 10° (definitie winkelinspectie) – 98 (verbod dwang en geweld) – 101 (dragen van wapen).

---

Links naar FAQ Bewaking :

A.1. Welke bevoegdheden heeft een bewakingsagent?

1
6 - Verboden acties