Vragen en antwoorden

door de gemeenschapswachten

  1. Wat is het verschil tussen een gemeenschapswacht en een gemeenschapswacht -vaststeller?   

Opdrachten gemeenschapswacht:

  1. Sensibiliseren van het publiek aangaande veiligheid en criminaliteitspreventie;
  2. Informeren van de burgers om het veiligheidsgevoel te verzekeren en het informeren en signaleren aan de bevoegde diensten van problemen op het vlak van veiligheid, milieu en het wegennet;
  3. Informeren van automobilisten over het hinderlijk of gevaarlijk karakter van verkeerd parkeren, en het helpen van kinderen, scholieren, gehandicapten en ouderen bij het veilig oversteken;
  4. Toezicht houden op personen met het oog op het verzekeren van de veiligheid bij evenementen georganiseerd door de overheid;
  5. Ontradende aanwezigheid ter preventie van conflicten tussen personen;
  6. Begeleiden van schoolgaande kinderen.

Opdrachten gemeenschapswacht-vaststellers:

6 bovenstaande taken gemeenschapswacht

+ het vaststellen van inbreuken op gemeentelijke reglementen en verordeningen in het kader van de wet van 24 juni 2013 betreffende de gemeentelijke administratieve sancties (= GAS-vaststellingen)

+ het vaststellen van inbreuken op gemeentelijke retributiereglementen  

Onderscheid uniform

Er dient een zichtbaar onderscheid gemaakt te worden tussen de functie van gemeenschapswacht en gemeenschapswacht-vaststeller en dit door middel van een band met de term “vaststeller” op de rechtermouw van vest/hemd/polo/t-shirt.

Onderscheid identificatiekaart

De titel van de functie dient op de kaart vermeld te zijn:

 

  1. Wat is het werkterrein van een gemeenschapswacht?

Dit beperkt zich tot het openbaar domein. De wet spreekt van de openbare weg en openbare plaatsen van de organiserende gemeente. Het begrip ‘openbaar domein’ zou men kunnen omschrijven als deze plaatsen waarvan het gebruik voor allen is bestemd, zonder  enige vorm van onderscheid van persoon. Het gaat om wegen, banen en straten, stranden, havens  en kerkhoven,…

Op deze algemene regel bestaan er echter wel uitzonderingen, waaronder het veiligheidstoezicht bij evenementen. Dit toezicht kan worden uitgeoefend bij alle evenementen die georganiseerd of mede-georganiseerd worden door de overheid op het grondgebied van de organiserende of de begunstigde gemeente. Dus ook op plaatsen die niet tot het openbaar domein behoren. Bijvoorbeeld een gemeente organiseert op de terreinen van een private school een aantal evenementen rond verkeersveiligheid.

Een ander uitzondering  op deze algemene regel is de inzet van gemeenschapswachten in provinciale parken.

Tevens kunnen gemeenschapswachten worden ingezet voor het uitoefenen van hun opdrachten op de infrastructuur van de openbare vervoersmaatschappijen (De Lijn, NMBS, TEC, MIVB).

 

  1. Welke taken kunnen gemeenschapswachten binnen het verkeer op zich nemen?       

Gemeenschapswachten kunnen op verschillende manieren ingeschakeld worden om verkeersonveiligheid in te dijken:

  • Informeren en sensibiliseren van de burger aangaande veiligheid en criminaliteitspreventie (bv. patrouilleren bij een school tijdens afzetten en ophalen kinderen)
  • Informeren over en signaleren van problemen op vlak van veiligheid aan bevoegde diensten (bv. gemeente inlichten over vernield verkeersbord)
  • Het informeren en sensibiliseren van automobilisten met betrekking tot de verkeersregels (over het hinderlijk of gevaarlijk karakter van verkeerd parkeren en hen sensibiliseren met betrekking tot het algemeen reglement op de politie van het wegverkeer en het correct gebruik van de openbare weg)
  • Helpen van kinderen, scholieren, gehandicapten en ouderen bij het veilig oversteken = gemachtigde opzichter
    • Enkel bij de uitoefening van deze opdracht kan de gemeenschapswacht het verkeer regelen!
  • Het begeleiden van schoolgaande kinderen die zich in groep, te voet of per fiets, van thuis naar hun school begeven en omgekeerd

Een gemeenschapswacht-vaststeller kan, indien hij de nodige opleidingen heeft gevolgd, bovendien inbreuken op het stilstaan en parkeren vaststellen.

 

  1. Wanneer en hoe mag een gemeenschapswacht tussenkomen bij conflicten?  

Een gemeenschapswacht mag, met uitzondering van de wettige verdediging en het burgerarrest, geen dwang of geweld gebruiken tijdens de uitoefening van zijn ambt. Een gemeenschapswacht beschikt bijgevolg niet over geweldsmiddelen (zoals pepperspray, wapenstok,…) en dient steeds verbaal tussen te komen.

Voornamelijk inzake de uitvoering van de opdracht “ontradende aanwezigheid ter preventie van conflicten tussen personen”, is het belangrijk dat de burger geen foute verwachtingen koestert: een gemeenschapswacht kan geweldloos en preventief tussenkomen bij vaststelling van verbale conflicten tussen personen. Van zodra er zich agressie voordoet, dienen zij de bevoegde instanties (politie) te contacteren. In de tussentijd kunnen zij wel trachten de omgeving veilig te stellen voor omstaanders. 

Indien er zich agressie voordoet ten aanzien van een gemeenschapswacht (door de burger) is artikel 280 van het Strafwetboek van kracht.

 

0