Veiligheid en preventie

gemeenschapswachten

De opdrachten van de gemeenschapswachten zijn vastgelegd door de wet van 15 mei 2007 tot instelling van de functie van gemeenschapswacht (aangevuld door de wet van 13 januari 2014).

Artikel 3 van deze wet vat "de veiligheids- en preventieopdrachten, gericht op het verhogen van het veiligheidsgevoel van de burgers en het voorkomen van openbare overlast" als volgt samen:

  1. het sensibiliseren van het publiek aangaande de veiligheid en de criminaliteitspreventie;
  2. het informeren van de burgers om het veiligheidsgevoel te verzekeren en het informeren en signaleren aan de bevoegde diensten van problemen op het vlak van veiligheid, milieu en het wegennet;
  3. het informeren van automobilisten over het hinderlijk of gevaarlijk karakter van verkeerd parkeren en hen sensibiliseren met betrekking tot het algemeen reglement op de politie van het wegverkeer en het correct gebruik van de openbare weg, alsook het helpen van kinderen, scholieren, gehandicapten en ouderen bij het veilig oversteken;
  4. het vaststellen van inbreuken op gemeentelijke reglementen en verordeningen in het kader van artikel 119bis, §6 van de nieuwe gemeentewet, die uitsluitend het voorwerp kunnen uitmaken van administratieve sancties, of de vaststelling van inbreuken op gemeentelijke reglementen inzake retributie;
  5. het uitoefenen van toezicht op personen met het oog op het verzekeren van de veiligheid bij evenementen georganiseerd door de overheid;
  6. de ontradende aanwezigheid ter preventie van conflicten tussen personen, met inbegrip van de geweldloze tussenkomst bij vaststelling van verbale conflicten tussen personen;
  7. het begeleiden van schoolgaande kinderen die zich in groep, te voet of per fiets, van thuis naar hun school begeven en omgekeerd.

Daarnaast kunnen gemeenten de gemeenschapswacht-vaststellers belasten met het opstellen van vaststellingen die kunnen leiden tot het opleggen en innen van een gemeentelijke administratieve sanctie voor burgers die het samenleven niet respecteren.

1
Veiligheid en preventie

Een echte meerwaarde voor de gemeenschap

In de dagelijkse uitoefening van hun bovenstaande opdrachten zijn gemeenschapswachten een echte meerwaarde voor de gemeenschap, hier zijn enkele concrete voorbeelden:

  • Een dagelijkse, geruststellende aanwezigheid op straat van personeel in een uniform dat gemakkelijk herkenbaar is. Het feit dat ze het hele jaar door in uniform aanwezig zijn op de openbare weg is in de ogen van de burgers namelijk een zichtbare en geruststellende aanwezigheid van de gemeentelijke overheid,
  • Aan de andere kant is hun aanwezigheid in uniform op straat een ontradende aanwezigheid voor potentiële daders van lichte overlast en kleine misdrijven die het dagelijks leven van burgers verzuren, zoals zakkenrollers, diefstal in en van auto's, afval op de openbare weg, en kan deze aanwezigheid zorgen voor het bedaren van opgehitste mensen bij een samenkomst op de openbare weg,  
  • Een eerste contactpunt met de gemeentelijke overheid dat toegankelijk is. Voor de burger is de mondelinge ondervraging door een gemeenschapswacht die een probleem in de buurt vaststelt, immers sneller en gemakkelijker dan wanneer hij/zij schriftelijk contact moet opnemen en/of naar het gemeentebestuur moet gaan. Het is ook meer "inclusief" voor mensen die moeite hebben om zich te verplaatsen of schriftelijk te communiceren,
  • Bovenstaande punten tonen aan dat gemeenschapswachten de ogen en oren zijn van de gemeentelijke overheid, en dat ze op die manier de vaststelling van nieuwe trends en/of fenomenen inzake verloedering van het "samenleven" of de openbare ruimte snel kunnen melden bij die overheid,
  • Gemeenschapswachten zijn ook een extra kracht bij gemeentelijke preventiecampagnes. Ze kunnen immers helpen bij de verspreiding van visuele dragers (folders, flyers), maar ook door de boodschap mondeling over te brengen naar hun gesprekspartners, ter attentie van de burgers in het kader van de meerdere preventiecampagnes die jaarlijks door de gemeenten worden gevoerd (Bv: preventiecampagne tegen gauwdiefstal op markten, operatie rozet in Brussel, ...),
  • De bovenstaande punten zijn uiteraard gebaseerd op de welwillendheid van de burgers die contact hebben met de gemeenschapswachten. Dat is helaas niet altijd het geval. In deze context maakt de aanwezigheid van enkele gemeenschapswacht-vaststellers binnen elke dienst gemeenschapswacht het mogelijk om een "afschrikwekkende druk" uit te oefenen. Als dit niet lukt, moet deze categorie gemeenschapswachten in laatste instantie een "GAS"-vaststelling opstellen om ervoor te zorgen dat het gezag en de functie van zijn collega's en de dienst gemeenschapswachten worden gerespecteerd.
1
Een echte meerwaarde voor de gemeenschap

Herkenbaarheid gemeenschapswachten

gardiens

Hoe kunnen burgers de gemeenschapswachten herkennen in de openbare ruimte?

Dat is heel eenvoudig!

In de regelgeving wordt het uniform van gemeenschapswachten heel duidelijk gedefinieerd.

Ze dragen een paars-witte jas of polo (afhankelijk van het seizoen) waarop het letterwoord en de naam "gemeenschapswacht" zichtbaar zijn aangebracht. Bovendien dragen ze een zwarte broek.

Ze zijn ook in het bezit van een identificatiekaart, die momenteel wordt afgegeven door de gemeente waar ze werken.

1
Herkenbaarheid gemeenschapswachten

Meer info

Voor alle vragen kunt u contact opnemen met de Directie SLIV van de Algemene Directie Veiligheid & Prenventie via [email protected].

1
Meer info