1. Waar mogen de gemeenschapswachten hun takenpakket uitvoeren?
  2. Wat kan gezien worden als een voor publiek toegankelijke plaats?
  3. Gemeenschapswachten worden ingezet bij sensibiliseringsopdrachten (bijv. foutief aanbieden afval). Het gebeurt dat men in iemands voortuin moet om te kunnen aanbellen. Men komt dan op privé terrein, kan dit?
  4. Mag een Gemeenschapswacht in een voor publiek toegankelijke zaak (private onderneming) een zaakvoerder aanspreken? Dit bijvoorbeeld in het kader van een brandcontrole of die al dan niet heeft plaats gevonden.
  5. Mogen de gemeenschapswachten optreden bij een  evenement georganiseerd door een VZW  binnen de gemeente op privéterrein? Het evenement is wel voor publiek toegankelijk?

 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

1. Waar mogen de gemeenschapswachten hun takenpakket uitvoeren?

Dit beperkt zich tot het openbaar domein. De wet spreekt van de openbare weg en openbare plaatsen van de organiserende gemeente. Het begrip ‘openbaar  domein’ zou men kunnen omschrijven als deze plaatsen waarvan het gebruik voor allen is bestemd, zonder  enige vorm van onderscheid van persoon. Het gaat om wegen, banen en straten, stranden, havens  en kerkhoven,…

Het toezicht op andere plaatsen (private plaatsen, ziekenhuizen, musea, ea…) gebeurt in het kader van de wet tot regeling van de private en bijzondere veiligheid.                                                                

Op deze algemene regel bestaan er echter wel uitzonderingen waaronder het veiligheidstoezicht bij evenementen. Deze kan worden uitgeoefend op alle plaatsen waar de overheid het evenement op het grondgebied van  de organiserende gemeente organiseert, dus ook op plaatsen die niet tot het openbaar domein  behoren. Welke de plaats ook is, de organisatie van het evenement moet door de overheid  gebeuren. Bijvoorbeeld een gemeente organiseert op de terreinen van een private school een aantal evenementen rond veiligheid, verkeersveiligheid in het bijzonder.

Een ander uitzondering  op deze algemene regel is de inzet van gemeenschapswachten in provinciale parken.

Tevens kunnen gemeenschapswachten worden ingezet voor het uitoefenen van hun opdrachten op de infrastructuur van de openbare  vervoersmaatschappijen ( De Lijn, NMBS, TEC, MIVB). Tot de infrastructuur van een openbare vervoersmaatschappij wordt gerekend: de parking aan het stationsgebouw, de bushokjes,…

Tot de infrastructuur van de openbare vervoersmaatschappij worden ook de voertuigen gerekend namelijk bussen, trams,…

De gemeenschapswachten mogen in dit kader niet worden ingezet buiten de grenzen van hun politiezone.

Zij mogen ook niet worden ingezet voor bewakings- of beveiligingsopdrachten. Deze  taak wordt door de veiligheidsagenten uitgevoerd  en valt onder het toepassingsgebied van de private veiligheidswetgeving.

2. Wat kan gezien worden als een voor publiek toegankelijke plaats?

Dit omvat alle plaatsen waar publiek toegang heeft ofwel vanwege de aard van de plaats ( of zoals de wetgever stelt omdat  ze geacht worden gewoonlijk toegang te hebben tot die plaats) ofwel doordat een geïndividualiseerde band tussen de inrichter en de genodigde aanwezig is.

3. Gemeenschapswachten worden ingezet bij sensibiliseringsopdrachten (bijv. foutief aanbieden afval). Het gebeurt dat men in iemands voortuin moet om te kunnen aanbellen. Men komt dan op privé terrein, kan dit?

In principe is het niet toegestaan dat gemeenschapswachten hun opdrachten uitoefenen op private plaatsen. Het is bijvoorbeeld niet de bedoeling dat gemeenschapswachten in het kader van afwezigheidstoezicht tijdens vakantieperiodes systematisch een rondgang van de woning maken om na te gaan of deuren en vensters afgesloten werden. Indien echter van op de openbare weg of plaats bepaalde onregelmatigheden vastgesteld worden, waardoor men het nodig acht de burger aan te spreken om hem te sensibiliseren en dus dient aan te bellen, kan het geen probleem zijn dat men hierbij door de voortuin loopt. Dat is immers voor iedereen toegestaan.

4. Mag een Gemeenschapswacht in een voor publiek toegankelijke zaak (private onderneming) een zaakvoerder aanspreken? Dit bijvoorbeeld in het kader van een brandcontrole of die al dan niet heeft plaats gevonden.

De gemeenschapswachten kunnen niet optreden in een voor publiek toegankelijke zaak (private onderneming) daar zij enkel  mogen optreden op openbare plaatsen en dit behoort  hier niet toe. Een openbare plaats is ofwel de openbare weg ofwel de terreinen die tot het openbaar domein behoren EN toegankelijk zijn voor het publiek. Deze 2 laatste elementen dienen samen gelezen te worden.

De gemeenschapswachten kunnen eventueel wel flyers  verspreiden om het doen van een brandcontrole te sensibiliseren maar dit  op de  openbare weg.

5. Mogen de gemeenschapswachten optreden bij een  evenement georganiseerd door een VZW  binnen de gemeente op privéterrein? Het evenement is wel voor publiek toegankelijk?

Als algemene regel geldt dat de  gemeenschapswachten hun opdrachten uitsluitend kunnen uitvoeren op de  openbare  weg en de openbare  plaatsen ten behoeve van de  organiserende gemeente en behorende tot haar grondgebied.

Met ‘organiserende gemeente’ wordt  bedoeld: de gemeente die de gemeenschapswachten heeft aangeworven en die een dienst gemeenschapswachten heeft opgericht.

Als  uitzondering op deze algemene regel geldt dat gemeenschapswachten ook kunnen worden ingezet op de  openbare weg en de openbare plaatsen op het grondgebied van en ten behoeve van:

  • Een gemeente,  andere dan de organiserende gemeente, die tot dezelfde politiezone behoort. Deze gemeente wordt ook de begunstigde gemeente genoemd.
  • De provinciale parken van de  provincie waartoe de organiserende gemeente behoort en gelegen op het grondgebied van de organiserende of begunstigde gemeente.
  • Een openbare  vervoersmaatschappij, voor het uitoefenen van de opdrachten op  diens infrastructuur die behoort tot het grondgebied van de organiserende of begunstigde gemeente. Deze afwijking is evenwel slechts mogelijk op voorwaarde dat de organiserende gemeente voorafgaan aan de uitoefening van de activiteiten van de gemeenschapswachten, met de begunstigde partij (gemeente, provincie of openbare vervoersmaatschappij) een schriftelijke overeenkomst sluit.

De gemeenschapswachten kunnen hun  opdrachten dus niet uitoefenen op privaat terrein of ten behoeve van derden, voor zover deze niet voorzien zijn in de wet. Zo kunnen zij niet worden ingezet in een private feestzaal, museum of op de parking van een warenhuis of winkelgalerij. Ze kunnen  evenmin worden ingezet in een gemeentelijke feestzaal bij een evenement, uitsluitend georganiseerd door een andere organisator dan de overheid.

Als enige uitzondering geldt de activiteit van het veiligheidstoezicht bij evenementen. Deze opdracht kan worden uitgeoefend  op alle plaatsen waar de overheid het evenement organiseert op het grondgebied van de organiserende gemeente. Het kan dus gaan om evenementen die door de  lokale overheid (mede)georganiseerd worden, maar ook om evenementen die op het grondgebied van de organiserende of begunstigde gemeente georganiseerd worden maar waarbij niet de lokale overheid, maar wel de federale, regionale of  provinciale overheid bij de organisatie betrokken is.

Het veiligheidstoezicht bij andere evenementen (dus uitsluitend georganiseerd door een andere organisator dan de  overheid), valt onder de wet tot regeling van de bijzondere  en private veiligheid van 2 oktober 2017. Zo kunnen gemeenschapswachten ook niet ingezet  worden in een gemeentelijke feestzaal bij een evenement uitsluitend georganiseerd door een andere organisator dan de overheid.

0