1. Hoe kan men starten met een dienst gemeenschapswachten en met welke regelgeving dient er dan  rekening te worden gehouden?

  2. Hoe kan een meergemeentelijke dienst gemeenschapswachten worden  opgericht en aan welke voorwaarden dient een dergelijke dienst te voldoen?

  3. Dient er ook een dienst gemeenschapswachten te worden opgericht indien er enkel gemeenschapswachten werkzaam zijn binnen het PWA-statuut?

  4. Over welk  opleidingsniveau dient de persoon die belast is met de dienst gemeenschapswachten te  beschikken?  

 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

 

1. Hoe kan men starten met een dienst gemeenschapswachten en met welke regelgeving dient er dan  rekening te worden gehouden?

Het staat een stad of gemeente volledig vrij om ervoor te kiezen gemeenschapswachten aan te werven.

Voornaamste regelgeving:

  • Wet van 13 januari 2014 tot wijziging van de wet van 15 mei 2007 tot instelling van de functie van gemeenschapswacht, tot instelling van de dienst gemeenschapswachten en tot wijziging van artikel 119bis van de nieuwe gemeentewet
  • Omzendbrief PREV 32 van 3 mei 2010 – Omzendbrief waarbij uitleg verschaft wordt bij de functie van gemeenschapswacht en bij de instelling van de dienst gemeenschapswachten. 
  • Koninklijk Besluit van 13 januari 2016 tot wijziging van het koninklijk besluit van 15 mei 1999  tot bepaling van de opleidingsvoorwaarden waaraan de gemeenschapswachten moeten voldoen, evenals de modaliteiten tot aanwijzing van de opleidingsinstellingen en tot erkenning van de opleidingen.
  • Ministerieel Besluit betreffende de werkkleding en het embleem van de gemeenschapswachten – 7 december 2008.

Enkele belangrijke punten:

  • De wet van 15 mei 2007 heeft geen betrekking op het arbeids- en sociaal statuut van de gemeenschapswachten(-vaststellers). De gemeente kan opteren voor het sociaal dispositief van haar keuze en kan zo aan deze beambten het statuut toekennen dat zij het meest geschikt acht.
  • De opdrachten die de gemeenschapswachten kunnen uitoefenen en het werkterrein waarop zij dit kunnen doen, staan (limitatief) opgesomd in de wet (van 15/05/2007 + gewijzigd door de wet van 13/01/2014) en verduidelijkt in de omzendbrief. Ook de bevoegdheden van de gemeenschapswachten en de uitoefeningsvoorwaarden voor de functie van gemeenschapswacht zijn hierin opgenomen.
  • Vanaf het moment dat een gemeente beslist om beambten aan te werven die één of meerdere activiteiten zoals bepaald door de wet op de gemeenschapswachten zullen uitoefenen, is een gemeente verplicht om een dienst gemeenschapswachten op te richten en het gemeenteraadsbesluit tot oprichting van de dienst gemeenschapswachten binnen de drie maanden nadat het besluit werd genomen over te maken aan de minister van Binnenlandse Zaken.

2. Hoe kan een meergemeentelijke  dienst gemeenschapswachten worden  opgericht en aan welke voorwaarden dient een dergelijke dienst te voldoen?

Een gemeente is verplicht om een dienst gemeenschapswachten in te stellen van af het moment dat zij beslist om beambten aan te werven die één of meerdere activiteiten van gemeenschapswachten zullen uitoefenen. Als oplossing voor de problematiek van kleinere gemeenten voorziet de wet van 13 januari 2014 die de wet op de gemeenschapswachten wijzigt in de mogelijkheid om een” meergemeentelijke dienst gemeenschapswachten” op te richten.

Richtlijnen en voorwaarden omtrent de oprichting van een (meergemeentelijke) dienst gemeenschapswachten kan u terugvinden in het artikel 6/1 van de gewijzigde wet op de gemeenschapswachten:

Art. 6/1. §1. Twee of meer gemeenten, behorende tot éénzelfde politiezone of meerdere zones, hierna de organiserende gemeenten genoemd, kunnen beslissen om, na goedkeuring van de respectievelijke gemeenteraden, een “meergemeentelijke dienst gemeenschapswachten” op te richten, op basis van een overeenkomst tussen de desbetreffende gemeenten.

§2. De overeenkomst voorziet met name in de oprichting van de meergemeentelijke dienst gemeenschapswachten, de omschrijving van zijn activiteiten, de naam van de gemeenteambtenaar belast met de leiding van deze dienst, zijn organisatie, de wijze waarop het personeel wordt ingezet en de financieringswijzen.

§3. Het personeel dat deel uitmaakt van deze « meergemeentelijke dienst gemeenschapswachten » blijft aangeworven onder het statuut of de overeenkomst die het aan zijn gemeente bindt.

§4. De organiserende gemeenten zijn hoofdelijke aansprakelijk ten aanzien van derden.

§5. Binnen een periode van drie maanden nadat het raadsbesluit werd genomen, zenden de organiserende gemeenten de gemeenteraadsbesluiten over aan de minister van Binnenlandse Zaken. Binnen dezelfde termijn, worden de overeenkomsten tot oprichting van een meergemeentelijke dienst gemeenschapswachten, ter bekrachtiging ervan, doorgestuurd aan de minister van Binnenlandse Zaken.

§6. De organiserende gemeenten maken, via een beslissing van de gemeenteraad, de oprichting van de meergemeentelijke dienst gemeenschapswachten, de omschrijving van zijn activiteiten en de wijze waarop burgers bij de organiserende gemeenten klacht kunnen indienen ten aanzien van deze meergemeentelijke dienst gemeenschapswachten, openbaar.

§7. De organiserende gemeenten sluiten een overeenkomst met de lokale politie of, in voorkomend geval, de politiezone, waarin een contactpersoon binnen de politiedienst of de politiezone aangewezen wordt, de aard van de informatie-uitwisseling en de concrete afspraken dienaangaande bij het uitoefenen van activiteiten in de organiserende gemeenten worden vermeld.

§8. De organiserende gemeente of organiserende gemeenten, eventueel samen met de gemeenten van dezelfde politiezone, kan, voor de gemeenschapswacht-vaststellers die dit wensen, de toegang tot begeleiding en voorbereiding, met het oog op het toetreden tot de selectieproeven van agent van politie, verzekeren. De Politieraad kan de gemeenschapswacht-vaststellers die afkomstig zijn van de politiezone waarvan sprake en die geslaagd zijn voor de selectieproeven van agent van politie in het kader van hun aanwervingsstrategie, in aanmerking nemen.

3. Dient er ook een dienst gemeenschapswachten te worden opgericht indien er enkel gemeenschapswachten werkzaam zijn binnen het PWA-statuut?

Ja. Een gemeente is verplicht om een dienst gemeenschapswachten in te stellen vanaf het moment dat zij beslist om – rechtstreeks of onrechtstreeks – beambten aan te werven die één of meerdere activiteiten zoals bepaald door de wet op de gemeenschapswachten zullen uitoefenen.

In de omzendbrief PREV 32 kan u het volgende terugvinden met betrekking tot de functie van gemeenschapswacht:

Elke persoon die rechtstreeks of onrechtstreeks tewerk wordt gesteld door een gemeente en de opdrachten vermeld in de wet op de gemeenschapswachten als kernopdracht uitvoert, wordt beschouwd als gemeenschapswacht.

Onder “rechtstreeks of onrechtstreeks tewerkgestelden” wordt verstaan:

  • de beambten die rechtstreeks door de gemeente worden aangeworven via een arbeidsovereenkomst (bediende, arbeider, activa-statuut, contingent startbaan…);
  • de beambten die onrechtstreeks door de gemeente worden aangeworven via een PWA-agentschap en
  • de beambten aangeworven via een door bepaalde gemeenten opgerichte rechtspersoon.

4. Over welk opleidingsniveau dient de persoon die belast is met de dienst gemeenschapswachten te  beschikken?  

Er worden in de huidige wetgeving geen voorwaarden opgelegd  voor wat betreft het opleidingsniveau van de coördinator van de dienst gemeenschapswachten.

0