Activiteiten die kunnen worden uitgeoefend op de openbare weg en bevoegdheden:

De activiteiten van toezicht op de openbare weg zijn in principe voorbehouden voor de actoren van de openbare veiligheid (politiediensten, gemeenschapswachten, ...).  Er bestaan echter bepaalde mogelijkheden om bewakingsactiviteiten uit te oefenen op de openbare weg, maar deze zijn beperkt tot de situaties die uitdrukkelijk zijn gedefinieerd in de wet tot regeling van de private en bijzondere veiligheid van 2 oktober 2017, en gaan gepaard met verschillende voorwaarden.

De bewakingsactiviteiten die op de openbare weg kunnen worden uitgeoefend, worden opgesomd in de artikelen 115 en 118 van de wet tot regeling van de private en bijzondere veiligheid en de desbetreffende voorwaarden in de artikelen 116 en 117.

Klik hier voor een samenvattende tabel.

1
Activités pouvant être exercées sur la voie publique et compétences

Toepassing op de specifieke situaties die mogelijk kunnen voorkomen in het kader van de COVID-19-gezondheidscrisis

In het kader van de strijd tegen de verspreiding van COVID-19 moeten verschillende preventiemaatregelen worden nageleefd zoals de social distancing-regels, hygiënemaatregelen, het aantal personen per m2, ....

In sommige gevallen achten de verantwoordelijken van de betrokken plaatsen en evenementen het noodzakelijk om na te gaan of deze maatregelen worden nageleefd door specifieke en doelgerichte controles uit te voeren op de aanwezige personen.

Er worden bijvoorbeeld aan de ingang van bepaalde plaatsen controleprocedés georganiseerd om de bezoekersstroom te beheren of de toegang te weigeren indien de voorafgaande hygiënemaatregelen niet werden gerespecteerd.

Indien deze activiteiten van toezicht op en controle van personen worden uitgeoefend door andere personen dan het bevoegde openbaar veiligheidspersoneel (hoofdzakelijk de politiefunctionarissen en de gemeenschapswachten), moet het om bewakingsagenten gaan die over een door de FOD Binnenlandse Zaken afgeleverde identificatiekaart beschikken en die voor een vergunde bewakingsonderneming of interne bewakingsdienst werken.

Deze delicate opdrachten zijn immers bewakingsactiviteiten en meer bepaald activiteiten van toezicht op en controle van personen met het oog op het verzekeren van de veiligheid zoals bedoeld in artikel 3, 13°, van de wet van 2 oktober 2017 tot regeling van de private en bijzondere veiligheid of activiteiten van evenementenbewaking zoals bedoeld in artikel 3, 7°, van dezelfde wet.

Er moet worden opgemerkt dat indien de uitgeoefende taken zich beperken tot het informeren van het publiek over de geldende regels zonder als zodanig een toegangscontrole te verrichten, het desinfecteren van materieel, het uitdelen van materiaalkits of bijvoorbeeld het controleren van een reservatie, het niet gaat om activiteiten van toezicht op en controle van personen en die taken dus niet als bewakingsactiviteiten worden beschouwd.

Bij twijfel over de omschrijving van een taak of functie, wordt ten zeerste aangeraden om contact op te nemen met de Directie Private Veiligheid via het e-mailadres [email protected] om een correcte omschrijving te verkrijgen.

Zoals in de bovenstaande tabel is aangegeven, mogen bewakingsagenten enkel worden ingezet op de openbare weg voor de activiteiten van toezicht op en controle van personen en van evenementbewaking  in de volgende gevallen en onder de volgende modaliteiten:

  • Indien het om evenementenbewaking gaat (bijvoorbeeld wekelijkse markt), door de volgende voorwaarden te vervullen: het begin en het einde van de zone onder toezicht moeten zichtbaar en overeenkomstig de regels ter zake worden aangeduid, de overheden beschikken niet over aanwijzingen dat de openbare orde zal worden verstoord en een politiereglement moet de zone of perimeter waar de bewakingsactiviteiten kunnen worden uitgeoefend, afbakenen evenals de duur of de periodiciteit gedurende dewelke de maatregel geldt (artikel 115, 2°, 116 en 117 van de wet tot regeling van de private en bijzondere veiligheid).
  • Wanneer het gaat om de controle van personen anders dan bij de evenementenbewaking:
    • Binnen een door de gemeenteraad vastgestelde perimeter:
      • die een zone dekt dewelke niet in hoofdzaak residentieel is en dewelke zich niet over het hele grondgebied mag uitstrekken, en
      • voor zover deze perimeter slechts tijdelijk en in uitzonderlijke omstandigheden wordt vastgesteld (artikel 115, 5°, 116 en 117 van de voormelde wet).
    • Aangezien de crisis in verband met COVID-19 kan worden beschouwd als een uitzonderlijke situatie die tijdelijke maatregelen vereist, kan er een beroep worden gedaan op dat dispositief om bijvoorbeeld de controle toe te laten van wachtrijen die zich met het oog op de toegang tot winkels of andere plaatsen op de openbare weg hebben gevormd. Het begin en het einde van de zone onder toezicht moeten zichtbaar worden aangeduid2. De overheden beschikken niet over aanwijzingen dat de openbare orde zal worden verstoord.
    • De beslissing van de gemeenteraad moet overigens aan de volgende voorwaarden voldoen:
      • de mogelijkheid om activiteiten van persoonscontrole op de openbare weg uit te oefenen, moet uitdrukkelijk worden toegestaan;
      • de beslissing van de gemeenteraad bepaalt zeer nauwkeurig de perimeter waarbinnen de bewakingsactiviteiten mogelijk zijn;
      • het tijdelijk en uitzonderlijk karakter van de maatregel moet duidelijk benadrukt worden en duur van de maatregel moet vastgelegd zijn.
    • Er wordt ook aangeraden dat de beslissing van de gemeenteraad duidelijk aangeeft welke de grenzen zijn van de opdrachten die op de openbare weg kunnen worden uitgevoerd. De bewakingsagenten mogen bijvoorbeeld in geen enkel geval de plaats van de ordediensten innemen om de openbare orde te handhaven.
      • Op publiek toegankelijke plaatsen behorend tot de infrastructuur van openbare vervoermaatschappijen of luchthavens op voorwaarde dat het begin en het einde van de zone onder toezicht wordt aangeduid

We vermelden ten slotte dat er ook kan worden overwogen om bewakingsagenten in te zetten voor het uitvoeren van telebewakingsopdrachten,  namelijk voor het in real time bekijken van beelden afkomstig van bewakingscamera's, om de naleving van de anti-COVID-19-maatregelen te controleren. Het kan gaan om beelden afkomstig van bewakingscamera's die vanop de bewaakte site gericht zijn op de openbare weg (controle op afstand van de toegang tot de bewaakte site) of om beelden afkomstig van bewakingscamera's die op de openbare weg zijn geplaatst. Wanneer het camera's geplaatst op de openbare weg betreft, moet het gaan om activiteiten ten behoeve van de overheid in de lokalen die zij ter beschikking stelt en onder het effectieve toezicht en de leiding van de bij de bewakingsagenten aanwezige politiefunctionarissen overeenkomstig de doeleinden voorzien in het artikel 5, § 4, eerste lid, van de camerawet.

1
Application aux situations particulières pouvant être rencontrées dans le cadre de la crise sanitaire du COVID 19

Controles op de naleving van de wet tot regeling van de private en bijzondere veiligheid

Controles op de naleving van de wet tot regeling van de private en bijzondere veiligheid kunnen te allen tijde worden uitgevoerd door de politiediensten en de controleurs van de FOD Binnenlandse Zaken. Ook in deze moeilijke periode dient de wet tot regeling van de private en bijzondere veiligheid nageleefd te worden.

Deze controles zijn niet enkel noodzakelijk om de rechten van de burgers te waarborgen maar ook om de klanten die beroep doen op private firma’s of personen om veiligheidstaken uit te oefenen te beschermen tegen malafide praktijken van ondernemingen die de crisis gebruiken om de wet private veiligheid te omzeilen.

Zo maken bepaalde ondernemingen bijvoorbeeld gebruik van de crisis om aan handelszaken diensten aan te bieden die ze als ‘stewarddiensten’ kwalificeren hoewel het duidelijk om bewakingsactiviteiten gaat. Dit dient absoluut vermeden te worden aangezien deze zogezegde stewards niet opgeleid zijn om controles op publiek uit te oefenen en dus ook niet de kwalificaties en wettelijke bevoegdheden bezitten om professioneel en correct op te treden bij incidenten of risicosituaties en om eventueel over te gaan tot een toegangsweigering.

Ze werden ook niet gescreend en zijn dus niet noodzakelijk betrouwbaar of in het bezit van het juiste profiel voor zulke delicate taken. Indien inbreuken op de wet private veiligheid worden vastgesteld door de politie- of inspectiediensten, zullen dus waarschuwingen of administratieve geldboetes opgelegd worden, in functie van de context van  de vaststellingen.

1
Contrôles du respect de la loi réglementant la sécurité privée et particulière

Wettelijke basis en aanvullende info

  • De wet van 2 oktober 2017 tot regeling van de private en bijzondere veiligheid definieert de private veiligheidsactiviteiten en met name de verschillende soorten bewakingsactiviteiten. Ze bepaalt eveneens de regels die van toepassing zijn op deze sector (toegangsvoorwaarden, bevoegdheden, middelen en methodes, ...).

  • Indien u meer informatie wenst betreffende de inzet van bewakingsagenten kan u contact opnemen via [email protected].

1
Cadre juridique et informations supplémentaires