De studie van de UGent over BuurtInformatieNetwerken (BIN) heeft getoond dat deze platformen zorgen voor meer vertrouwen in jouw wijk maar hoe werkt dit in de praktijk?

Hiervoor hebben we twee BIN-coördinatoren aangesproken: Ivan Buyle van Lochristi en Dominique Baudoux van Rixensart om meer inzicht te krijgen hoe het BIN het verschil kan betekenen.

0
  1. Wat is de meerwaarde van een BIN volgens jou?
  2. Hoe informeer je de bewoners van jouw buurt?
  3. Hoe verloopt jouw samenwerking met de lokale politie?
  4. Wat zijn de grootste uitdagingen voor jouw BIN?
  5. Je merkt een criminele activiteit in jouw buurt. Concreet, welke stappen ga je ondernemen?
  6. Heb je voorbeelden van de effectiviteit van BIN's (zaken opgelost, criminelen geïdentificeerd, etc.)?
  7. Hoe kan volgens jou de werking van de BIN's verder worden verbeterd?
  8. Waarom zijn er meer BIN's in Vlaanderen dan in Wallonië volgens jou?
  9. Wat is de belangrijkste tip dat je zou meegeven aan uw mede-coördinatoren?

 

interview

 

1. Wat is de meerwaarde van een BIN volgens jou?

Ivan

“Bij een goede BIN-werking is er een vlotte communicatie tussen burgers en politie: de burger meldt ieder verdacht persoon/voertuig aan de politie en de politie verwittigt de burger van inbraken en verdachte handelingen. Hierdoor zijn bewoners alerter en worden woningen beter beveiligd.”

Dominique

"Dankzij een buurtinformatienetwerk neemt het onveiligheidsgevoel sterk af en zijn de bewoners gerustgesteld, omdat ze niet langer alleen het hoofd moeten bieden aan fenomenen die ze niet goed kennen en waarvan de gevolgen hen angst inboezemen. Eerst en vooral weten zij welke concrete maatregelen zij geleidelijk aan moeten nemen om te voorkomen dat er feiten worden gepleegd, en vaak zijn die veel minder duur dan ze aanvankelijk dachten. Ook zorgt het BIN mettertijd ervoor dat de sociale cohesie in de wijk wordt versterkt. Tot slot worden de politiemannen dankzij een BIN aangezet tot een betere dialoog met de bewoners, via coördinatoren als tussenschakel, waardoor een betere informatiedoorstroming van de politie naar de burgers, en omgekeerd, mogelijk is.  Deze uitwisseling is in zekere zin een win-winsituatie."

2. Hoe informeer je de bewoners van jouw buurt?

Ivan

"De communicatie is gebaseerd op drie niveau’s:

Dringende berichten door de politie worden verstuurd naar alle BIN-leden in een bepaalde wijk of naar meerdere of alle BIN-wijken in onze gemeenten per telefonisch bericht.

Preventieve berichten worden via mail of telefonisch naar de BIN-leden verstuurd bij een mogelijke dreiging of bij nuttige preventieve info. Hier wordt aanvullend ook een eigen facebookpagina voor gehanteerd.

Nuttige informatie en preventietips worden via een maandelijks BIN-krantje verspreid naar de BIN-leden. Ter aanvulling gebruiken we ook een website voor deze berichten."

Dominique

"Bij de oprichting van het BIN krijgen de bewoners een huis-aan-huisblad, met een omschrijving van wat een BIN is, de doelstellingen en het wettelijk kader ervan, de wijze waarop een BIN in de praktijk werkt en de maatregelen die worden genomen om gegevens te beschermen. Ook geven we lee wat een BIN niet is:  niet buren bespieden of verklikken, geen patrouilles in de buurt, geen verspreiding van beelden of namen van verdachten buiten het wettelijk kader etc. . Om het BIN te promoten komt er tijdens wandelingen in de buurt ook regelmatig een persoonlijk contact tot stand met de bewoners. Voorts zorgt de sociale cohesie ervoor dat de BIN-werking meer weerklank krijgt, want de BIN-leden spreken erover met hun buren. Ook is er de doorslaggevende rol van de wijkinspecteur, die de nieuwe bewoners het huis-aan-huisblad waarover ik sprak, overhandigt en hen meer uitleg geeft over het BIN.

De bewoners die lid zijn geworden van het BIN, worden op heel regelmatige basis via e-mail geïnformeerd over de laatste modi operandi van criminelen, en over de manier waarop zij zich het best hiertegen kunnen wapenen, de situatie van de criminaliteit in de buurt, de eventuele politiebeschrijving van daders en gebruikte verdachte voertuigen, en niet te vergeten: brandpreventie, een aspect dat in het kader van de BIN-werking veelal niet aan bod komt, maar waar men toch best van op de hoogte is omdat het levens kan redden. "

3. Hoe verloopt jouw samenwerking met de lokale politie?

Ivan

“Deze samenwerking is zeer goed omdat we beiden beseffen dat een goede BIN-werking voor iedereen een meerwaarde betekend. Door nuttige meldingen en feedback kan de politie beter en vlugger reageren op verdachte zaken. Anderzijds worden de BIN-leden goed geïnformeerd over verdachte handelingen in hun buurt. Tevens wordt er door de lokale overheid veel belang gehecht aan een goede BIN-werking en worden we hierin sterk gesteund.“

Dominique

"De samenwerking met de referentieambtenaar verloopt optimaal, zowel wat betreft de snelle follow-up van de informatie die hem wordt meegedeeld, als wat betreft de nuttige elementen die hijzelf communiceert aan de bewoners, en dit steeds binnen de grenzen vastgesteld door de wet.  Hij is uitermate gesensibiliseerd voor het nut van de BIN's. Tijdens zijn afwezigheid worden de berichten naar een e-mailadres van de dienst nabijheidspolitie gestuurd en worden de berichten gepast opgevolgd en beantwoord. Er moet nog een andere belangrijke stap worden gezet met het provinciaal communicatiecentrum van de federale politie, dat de mogelijkheid moet krijgen om onmiddellijk, via een communicatieplatform, dringende berichten (via sms, ingesproken berichten, mail, ...) te verspreiden naar de betrokken BIN-leden die dit wensen."

4. Wat zijn de grootste uitdagingen voor jouw BIN?

Ivan

“Door de steeds grotere honger naar informatie en de constante aanwezigheid van social media is het niet eenvoudig om steeds voor een snelle informatie-uitwisseling te zorgen. Hierbij is niet altijd de privacy gewaarborgd en wordt het moeilijker om via de juiste kanalen, waarbij de info eerst geverifieerd wordt, te blijven communiceren."

Dominique

"Naast de stap te zetten naar het gebruik van een platform voor communicatie en voor het beheer van de gegevens van de leden, waarbij doeltreffendheid en veiligheid tegelijkertijd worden gewaarborgd, moet er aanhoudend actie worden gevoerd om een zekere inertie te overwinnen bij veel bewoners en hen ervan te overtuigen om meteen doeltreffende preventiemaatregelen te nemen. Preventie is immers het beste middel om misdrijven, en bijgevolg het onveiligheidsgevoel, tegen te gaan. Op de hoogte zijn van de problemen en kennis hebben van de mogelijke oplossingen, werkt eerder geruststellend dan verontrustend."

5. Je merkt een criminele activiteit in jouw buurt. Concreet, welke stappen ga je ondernemen?

Ivan

"Je meldt deze verdachte toestand onmiddellijk aan de politie via 101 met een zo accuraat mogelijke beschrijving van de daders en/of voertuigen. De politie zal in overleg met de interventieploeg beslissen of een BIN geactiveerd wordt of niet volgens de info in de ontvangen melding.

Als het BIN wordt geactiveerd dan krijgt ieder BIN-lid een telefonisch bericht op hun vast nummer en/of GSM met daarin de ingesproken boodschap, alsook een mail."

Dominique

"Om op die vraag te antwoorden, moet er een onderscheid gemaakt worden tussen enerzijds een gebeurtenis die een onmiddellijke en dringende respons vereist (op heterdaad betrapt misdrijf,...), en anderzijds informatie die weliswaar belangrijk is, maar van dien aard is dat er geen onmiddellijke communicatie is vereist.  

In het eerste geval worden de BIN-leden steeds verzocht door het communicatieplan en door een herhaling van berichten die deze noodzaak onderstrepen, om uitsluitend contact op te nemen met de politie op het nummer 101/112, en moeten zij melden dat zij BIN-leden zijn. De leden werden op voorhand geïnformeerd over wat hun boodschap idealiter zou moeten inhouden om nuttig te zijn voor de politiediensten, zoals een beschrijving van de verdachten, hun lichaamsbouw, hun kledij, hun vluchtrichting, het eventueel gebruikte voertuig. 

Wat betreft de boodschappen waarvoor geen onmiddellijke reactie is vereist, wordt de informatie die door één of meer leden is gegeven, per mail doorgestuurd naar de coördinator, die de informatie verzamelt en snel communiceert naar de referentieambtenaar voor follow-up of voor validering, waarna de informatie wordt verspreid naar alle leden. En dat werkt eerder goed!"

6. Heb je voorbeelden van de effectiviteit van BIN's (zaken opgelost, criminelen geïdentificeerd, etc.)?

Ivan

"Heel recent was er een telefonisch BIN-bericht van de politie over een dader, met een persoonsbeschrijving, die gevlucht was na een inbraakpoging. Kort daarna merkte een alert BIN-lid een paar straten verder deze persoon op en melde dit aan de politie, waardoor de dader snel gevat kon worden.

Wat we ook merken is dat er een duidelijke verschuiving is van de verhouding effectieve inbraken tegenover inbraakpogingen. Vroeger waren er veel meer effectieve inbraken. Dit is nu anders dankszij betere beveiliging van de woningen en meer alerte burgers die goede meldingen doen naar de politie over verdachte handelingen."

Dominique

"Het laatste voorbeeld in ons BIN dateert van eind februari, toen gedurende enkele nachten verschillende diefstallen in voertuigen zijn gepleegd in de buurt. De coördinator heeft toen een boodschap van waakzaamheid en preventie verspreid onder alle BIN-leden. Naar aanleiding van deze boodschap hebben enkele leden bepaalde informatie gecommuniceerd, verzameld en naar de referentieambtenaar gestuurd binnen het uur volgend op de verspreiding. Die elementen zijn doorslaggevend gebleken om het optreden van de politiepatrouilles de volgende nacht te sturen, waardoor een verdachte kon worden aangehouden."

7. Hoe kan volgens jou de werking van de BIN's verder worden verbeterd?

Ivan

"Er is heel veel informatie beschikbaar binnen de BIN’s zoals goede praktijken maar dit wordt niet altijd kenbaar gemaakt. Ieder blijft een beetje op zijn eiland zitten en probeert zo goed mogelijk op zijn manier het BIN draaiend en levendig te houden. Er is nood aan een betere centralisatie van goede praktijken zodat men meer van elkaar kan leren."

Dominique

"Er is een korte, maar adequate standaardopleiding voor kandidaat-coördinatoren nodig, die gegeven wordt door de referentieambtenaar, om meteen al een kader te scheppen voor de actie binnen het BIN, met name inzake communicatie, naleving van de algemene verordening gegevensbescherming (AVG), inhoud van de boodschappen, follow-up en wettelijke kader van de actie van de BIN's. Er moet meer aandacht uitgaan naar een betere opvolging van de periodieke evaluatieverslagen die door de coördinator en de referentieambtenaar worden opgesteld.

Tot slot moet er in bredere zin sprake zijn van het gebruik van een communicatieplatform dat goed is aangepast aan de werking van de BIN's en dat tegelijkertijd de gerichte verspreiding mogelijk maakt van dringende boodschappen door het communicatiecentrum van de politie, alsook van niet-dringende boodschappen door de referentieambtenaar en de coördinator, maar dat tegelijk een gestandaardiseerd, eenvoudig en doeltreffend instrument is voor het beheer van de gegevens van de leden door de coördinatoren."

8. Waarom zijn er meer BIN's in Vlaanderen dan in Wallonië volgens jou?

Ivan

"In Vlaanderen bestaat het BIN ondertussen een 25-tal jaar, in Wallonië is deze werking pas een 5-tal jaar actief. Tevens werd in Vlaanderen veel BIN’s door de burgers zelf opgestart omdat de nood hieraan groot was na veel inbraken. In Wallonië daarentegen werden veel BIN’s door de politie of  de lokale overheden opgestart. Hierdoor zou het draagvlak bij de burgers in Wallonië kleiner kunnen zijn.

We moeten daarentegen wel rekening houden dat een deel van de BIN’s in Vlaanderen “slapend” zijn, wat een vertekend beeld zou kunnen opleveren."

Dominique

"Het zijn voorzieningen die zijn ontstaan in de Angelsaksische landen, men ziet in het zuiden van het land nog te weinig het nut in van de buurtinformatienetwerken, volgens mij door een gebrek aan communicatie en openbaarheid, een brede informatiecampagne zou in dat opzicht dan ook nuttig zijn.   Als middel tegen het probleem van de onwetendheid waarmee personen te kampen hebben die een BIN in hun buurt zouden willen oprichten en eventueel coördinator ervan zouden willen worden, maar ook als middel tegen het veelvuldige tekort aan standaardopleidingen voor referentieambtenaren, werden er nuttige tools en documentmodellen ontwikkeld, die beschikbaar zijn bij zowel de Federale Overheidsdienst Binnenlandse Zaken op de website www.besafe.be als bij het Expertisecentrum van de BIN's op de website www.bin-plp.be, al is men hiervan niet echt op de hoogte. 

Verder gaan de politiescholen vanaf dit jaar ook een specifieke opleiding geven voor kandidaat-wijkinspecteurs. Tot slot zouden de lokale openbare mandatarissen, zodra de gezondheidssituatie het toelaat, moeten worden gesensibiliseerd voor het nut van en de filosofie achter de BIN's. Misschien gaat het beeld van de BIN-werking ook ten onrechte gepaard met een terughoudendheid tegenover een zogenaamde georganiseerde verklikking, maar een BIN is allesbehalve dat, en dat zou op een bredere basis ingezien moeten worden, waarbij preventie de belangrijkste doelstelling blijft."

9. Wat is de belangrijkste tip dat je zou meegeven aan uw mede-coördinatoren?

Ivan

"Probeer te focussen op de volgende taken: melden en (eenvoudige) preventietips.

Bij goed melden kan deze informatie door de politie worden verspreid waardoor de BIN-leden alert blijven en feedback kunnen geven op het bericht. Zo kunnen veel inbraken en inbraakpogingen worden voorkomen. Wij hameren reeds 20 jaar in onze gemeente hierop. We twijfelen zeker niet om naar de politie te bellen en dit geeft zeer goede resultaten. Voorkomen is uiteindelijk beter dan genezen.

Aan de hand van preventietips kan je de buurtbewoners bewust maken om zich beter te beveiligen, vaak door eenvoudige tips. In bepaalde periodes kan je ook extra aandacht vestigen op terugkomende fenomenen zoals avondinbraken in de donkere maanden, gauwdiefstallen tijdens de soldenperiode, nuttige tips om veilig op vakantie te gaan en uw woning veilig achter te laten, aanvragen afwezigheidstoezicht enzovoort. 

Dominique

"Er zijn er verschillende. Op regelmatige basis in contact blijven met de bewoners van de wijk om de sociale cohesie te onderhouden en te ontwikkelen; een luisterend oor bieden voor de bewoners en hun informatie snel doorspelen naar de coördinator en dus naar de referentieambtenaar zodat zij onmiddellijk een passend antwoord krijgen; aandringen op het belang van het nemen van preventiemaatregelen; steeds neutraal blijven op politiek en commercieel vlak; strikt de voorschriften van het communicatieplan naleven; en tot slot steeds handelen in overeenstemming met de regels die de BIN-werking omkaderen, met name de omzendbrief van de minister van Binnenlandse Zaken van 2019, de Europese verordening gegevensbescherming, de wetgeving rond camerabewakingsbeelden en de wet op de milities van 1934."

0