img

Gisteren, op 1 december 2020, mochten de niet-essentiële winkels, de winkelcentra en de musea na vier weken opnieuw de deuren openen. Om alles veilig te laten verlopen is het belangrijk dat een aantal maatregelen worden gerespecteerd om de verdere verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Maar wie kan naast de ordediensten toezien of klanten van winkels de coronaveiligheidsmaatregelen naleven? We helpen u op weg.

Winkels en winkelcentra moeten de nodige maatregelen nemen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Het ministerieel besluit van 28 oktober 2020, zoals gewijzigd door het ministerieel besluit van 28 november 2020, legt een reeks minimale regels vast om éénieders veiligheid te waarborgen:

  • Het dragen van een mondmasker is verplicht,
  • Middelen voor handhygiëne moeten ter beschikking zijn,
  • Er moet individueel gewinkeld worden (met beperkte uitzonderingen),
  • Samenscholingen moeten worden vermeden en de regels van ‘social distancing’ moeten worden gerespecteerd (inclusief in de wachtrijen),
  • Het aantal klanten per vierkante meter moet wordt beperkt,
  • Grote winkels van meer dan 400 m² en winkelcentra moeten toereikende toegangscontrole organiseren,
  • Toegang tot de winkelcentra, winkelstraten en parkings moet door de bevoegde gemeentelijke overheid, in overeenstemming met de instructies van de minister van Binnenlandse Zaken, zo georganiseerd worden dat de afstandsregels kunnen worden gerespecteerd.

Wie kan naast de ordediensten toezien of klanten van winkels en winkelcentra de corona-veiligheidsmaatregelen naleven?

Handelszaken en winkelcentra kunnen zelf bepalen op welke manier zij bepaalde corona-veiligheidsmaatregelen concreet gaan implementeren.  Zo kunnen ze bijvoorbeeld technische middelen gebruiken om de bezetting van de winkel te meten of aan te duiden wanneer de winkel mag betreden worden.

Wanneer er echter specifieke en doelgerichte controles op klanten worden georganiseerd is er sprake van bewakingsactiviteiten. Meer bepaald gaat het hier over activiteiten van toezicht op en controle van personen met het oog op het verzekeren van de veiligheid zoals bedoeld in artikel 3, 13° van de wet van 2 oktober 2017 tot regeling van de private en bijzondere veiligheid. Voorbeelden hiervan zijn de al dan niet verplichte toegangscontroles en - weigeringen aan de ingang van winkels en winkelcentra of controles op de naleving van de regels van ‘social distancing’ in winkels en in wachtrijen aan winkels.

Bewakingsactiviteiten mogen niet door eender wie worden uitgeoefend. Enkel bewakingsondernemingen of interne bewakingsdiensten vergund door de Minister van Binnenlandse Zaken, of diens gedelegeerde ambtenaar, en bewakingsagenten die houder zijn van een identificatiekaart afgeleverd door de FOD Binnenlandse Zaken kunnen in België bewakingsactiviteiten uitoefenen.

Welke taken kunnen wel toevertrouwd worden aan niet-bewakingspersoneel?

Taken die niet onder het toepassingsgebied van de wet tot regeling van de private en bijzondere veiligheid vallen en dus niet als bewakingstaken worden aanzien. Bijvoorbeeld:

  • Het informeren van de klanten over de maatregelen die van toepassing zijn in de winkel zonder een toegangscontrole uit te oefenen,
  • Het desinfecteren en aanreiken van de winkelkarren of manden of de reservatie-verificaties verrichten.

Deze taken kunnen uitgevoerd worden door eigen personeel, studenten, interimkrachten of externen. Het spreekt voor zich dat eigen personeel tijdens de uitvoering van zijn gewone taken nog steeds klanten kunnen wijzen op de naleving van de Coronamaatregelen zoals de verplichte afstand tussen personen, het verplicht dragen van een mondmasker enz.. Controle van personen kunnen daarentegen alleen maar uitgeoefend worden door vergunde bewakers.

Stewards zijn niet bevoegd voor bewakingsactiviteiten

Controles in handelszaken of winkelcentra kunnen te allen tijde worden uitgevoerd door de politiediensten en de controleurs van de FOD Binnenlandse Zaken, om na te gaan of de wet tot regeling van de private en bijzondere veiligheid nageleefd wordt.

Deze controles zijn niet enkel noodzakelijk om de rechten van de burgers te waarborgen maar ook om de handelszaken te beschermen tegen malafide praktijken van ondernemingen die de crisis gebruiken om de wet private veiligheid te omzeilen. Bijvoorbeeld maken bepaalde ondernemingen gebruik van de crisis om aan handelszaken diensten aan te bieden die ze als ‘stewarddiensten’ kwalificeren hoewel het duidelijk om bewakingsactiviteiten gaat.

Dit moet worden vermeden. Deze zogezegde stewards zijn niet opgeleid om controles op het publiek uit te oefenen en beschikken niet over de kwalificaties om professioneel en wettelijk op te treden bij incidenten of risiciosituaties. Ze werden ook niet gescreend en beschikken mogelijk ook niet over het juiste profiel voor zulke delicate taken. Indien inbreuken op de wet private veiligheid worden vastgesteld door de politie- of inspectiediensten, zullen dus waarschuwingen of administratieve geldboetes opgelegd worden, in functie van de context van  de vaststellingen.

Nuttige links