Anthony

Dagelijks is de gemeenschapswacht aanwezig op het terrein om uw veiligheid te kunnen garanderen. Je kan ze vinden op het openbaar domein en je kan ze herkennen aan hun paarse uniform. Ook zij hebben zich gedurende de coronacrisis extra ingezet om mensen te helpen en te ondersteunen in deze bijzondere tijden.

Net zoals de andere beroepen die op de frontlinie stonden in de strijd tegen Covid-19, hebben de gemeenschapswachten zich dagdagelijks ingezet in deze crisisperiode. Daarom werden ook zij in de bloemetjes gezet op de Nationale Feestdag. Anthony, gemeenschapswacht te Antwerpen, werd uitgenodigd in Brussel op om het geheel van de gemeenschapswachten te vertegenwoordigen. Hij werd gehuldigd door de Koning en bedankt voor zijn geleverde diensten.

Naar aanleiding hiervan vroegen wij hem meer over zijn dagelijks werk.

Hoelang ben je al bij de gemeenschapswacht? Wat heeft je aangetrokken om dit beroep uit te oefenen?

“Ik oefen reeds 7 jaar de functie als gemeenschapswacht uit, en sinds een 6-tal jaar ben ik ook gemeenschapswacht-vaststeller, wat betekent dat ik kan verbaliseren.

Vooral de diversiteit in taken heeft mij aangesproken in dit beroep. Elke dag is namelijk anders, je weet nooit wat je op je pad zal tegenkomen.”

Wat zijn de dagelijkse taken van de gemeenschapswacht?

“De gemeenschapswacht ziet toe op de leefbaarheid, de veiligheid en de netheid van het openbaar domein.

Het is de bedoeling dat wij een laagdrempelig aanspreekpunt vormen voor burgers in de publieke ruimte. Wij zijn een soort van schakel tussen burger, stadsdiensten en politie/hulpdiensten.

Onze taken zijn heel divers en kunnen opgedeeld worden in vier categorieën: wij signaleren, doen aan dienstverlening, sensibiliseren en kunnen in sommige gevallen ook verbaliseren.

Concreet betekent dit dus dat wij onder meer melding maken van sluikstorten, mensen met een handicap helpen op het openbaar vervoer, eerste hulp toedienen wanneer nodig, de gemoederen bedaren wanneer de openbare orde wordt verstoord, contact opnemen met politie- en hulpdiensten, enz.

Gemeenschapswacht-vaststellers kunnen ook inbreuken vaststellen. Zij kunnen een identiteitskaart opvragen en een bestuurlijk verslag opmaken, wat kan leiden tot een GAS-boete wanneer iemand de wet overtreedt. Dat neemt natuurlijk een deeltje administratie met zich mee en vergt goede redactionele vaardigheden.

Zoals ik al zei, is elke dag is verschillend. Afhankelijk van de situaties die je tegenkomt pas je je aan en moet je een bepaalde rol spelen aangezien je in uniform bent. Dat maakt deze job dan ook zo boeiend.”

Heb je een bepaalde opleiding moeten volgen en/of een examen moeten afleggen?

“Als je gemeenschapswacht wil worden, moet je aan verschillende voorwaarden voldoen. Je moet in het bezit zijn van een diploma secundair onderwijs indien je vaststeller wil worden en je moet een moraliteitsonderzoek ondergaan. Daarnaast moet je meer dan 100 uur aan opleiding volgen en moet je slagen voor het eindexamen.

Daar stopt het echter niet. Eenmaal je gemeenschapswacht bent, moet je opleidingen blijven volgen. Indien je gemeenschapswacht-vaststeller wil worden, moet je een specifieke opleiding volgen van ongeveer 40 uur.”

Waar houd je van in je beroep? Waar haal je de meeste voldoening uit?

“Mijn job is heel erg gevarieerd en onvoorspelbaar. Daar houd ik van. Daarnaast houd ik ook enorm van het menselijke aspect. Dagelijks kom ik in contact met burgers en ga ik met hen op zoek naar oplossingen voor problemen.

Dankzij mijn functie als gemeenschapswacht, kan ik bepaalde problematieken proberen verhelpen zoals sluikstorten, hondenpoep, wildplassen of andere overlast. Op die manier kan ik mijn steentje bijdragen aan de ontwikkeling van een leefbare en veilige samenleving.”

Is het ook soms een ondankbare job? Moet de gemeenschapswacht meer gevaloriseerd worden?

“Spijtig genoeg zien we een stijging afgelopen jaren in gevallen van agressie.

Het is niet uitzonderlijk dat wij uitgescholden of bedreigd worden. Soms wordt er ook fysiek geweld tegen ons gebruikt. Dat kan zijn omdat we iemand aanspreken op zijn/haar gedrag of iemand zijn/haar ID vragen. Soms is het ook gewoon instrumentele agressie, gericht tegen ons beroep.

Wij krijgen wel opleidingen om te leren omgaan met dergelijke situaties maar er is natuurlijk altijd een verschil tussen de theorie en de praktijk. Vaak moeten wij ons gewoon beroepen op onze mensenkennis en op ons geduld. Wanneer de situatie escaleert of onveilig wordt, dan contacteren wij de politie voor ondersteuning.”

Hoe heb je de lockdown ervaren? Wat is er veranderd in je dagelijks werk?

“Als gemeenschapswacht kan ik natuurlijk niet van thuis uit werken. Wanneer de lockdown-maatregelen van kracht gingen, bleven wij dus actief op het terrein.

In die periode werd van ons vooral verwacht om de opvolging van de gezondheidsmaatregelen in het oog te houden. Onze taak was voornamelijk om mensen te sensibiliseren en aan te spreken. Wij zorgden er onder meer voor dat de afstandsregels werden nageleefd, dat het samenscholingsverbod werd gerespecteerd en dat er geen zaken open waren die niet open mochten zijn.

Als vaststellers zijn wij niet echt betrokken geweest in verbaliseringsprocedures. We hebben vooral beroep gedaan op de politie om inbreuken vast te stellen en we hebben een goede samenwerking op poten kunnen zetten. Ons wederzijds respect voor elkaar is sinds de lockdown dan ook groter dan ooit.”

Denk je dat de coronacrisis op lange termijn een impact zal hebben op de taken van de gemeenschapswacht?

“Tijdens de coronacrisis hebben wij ons als gemeenschapswacht extra ingezet om de veiligheid van éénieder te kunnen garanderen.

In noodsituaties, zoals die van de coronacrisis, kan de gemeenschapswacht een significante bijdrage leveren. Er zit enorm veel in dat beroep en daar kan ook heel veel uit worden gehaald.

Ik hoop dat de coronacrisis dit heeft doen inzien en dat onze geleverde inspanningen tijdens deze periode kunnen zorgen voor meer erkenning voor onze functie. Wie wij zijn en wat wij doen is vaak nog te weinig gekend onder het grote publiek.”

Hoe heb je gereageerd wanneer ze je hebben aangekondigd dat je de gemeenschapswacht mocht vertegenwoordigen bij de Koning?

“Om eerlijk te zijn, het heeft mij nogal overvallen. Voor het beroep van gemeenschapswacht is dit een grote stap richting meer erkenning. Het is me een eer om onze functie daar te vertegenwoordigen.

Bij deze wil ik ook graag de hele gemeenschapswacht feliciteren en alsook bedanken voor het fantastische werk dat zij geleverd hebben tijdens de lockdown."

Meer weten over de gemeenschapswachten?